DeuDan.comĐều Đặn
Sai lầm khi theo dõi và ranh giới lành mạnh

Khoe chuỗi ngày lên mạng, so với bạn bè: chia sẻ thói quen mà không thành áp lực

Đăng ảnh chuỗi ngày, vào nhóm cùng thử 30 ngày: khi chia sẻ giúp bạn giữ nếp, khi nó biến thành so sánh, và cách chia sẻ mà vẫn giữ riêng tư.

Two friends sitting on a park bench by West Lake in Hanoi after an early walk, one holding a phone with a dark blank display, both seen from behind

Chia sẻ việc theo dõi thói quen lên mạng có thể giúp bạn giữ nếp, nhưng cũng rất dễ biến thành một cuộc so chuỗi ngày với người khác mà bạn không hề định tham gia. Một tấm ảnh "ngày thứ 100 đọc sách" nhận được nhiều lời khen. Một nhóm cùng đi bộ 30 ngày giữ được nhiều người ở lại hơn so với đi một mình. Nhưng cũng chính những thứ đó có thể làm bạn thấy mình chậm, thấy mình kém, hoặc đánh dấu chỉ để có cái mà đăng.

Bài này không khuyên bạn đừng chia sẻ. Nó giúp bạn nhận ra lúc nào chia sẻ đang có ích và lúc nào đang hại, chọn cách chia sẻ hợp với mình, giữ an toàn cho những dữ liệu riêng tư như cân nặng, giờ ngủ, nơi đi bộ, và nếu bạn là người lập nhóm, cách đặt luật để nhóm giúp nhau thay vì so nhau.

Vì sao muốn chia sẻ chuỗi ngày của mình

Muốn được ghi nhận là điều rất tự nhiên. Giữ một việc đều đặn suốt nhiều tuần là chuyện không dễ, và một lời khen từ bạn bè làm công sức đó thấy được. Có người chia sẻ để tạo cam kết: đã nói ra với mọi người thì khó bỏ giữa chừng hơn. Có người chia sẻ để tìm bạn đồng hành, hy vọng có ai cùng làm.

Cũng có người chia sẻ vì thói quen của cả cộng đồng xung quanh: bạn bè đều đăng, mình không đăng thì như đứng ngoài. Lý do này đáng để ý nhất, vì khi đó việc đăng không xuất phát từ nhu cầu của bạn mà từ cảm giác sợ bị bỏ lại.

Một dạng phổ biến là các nhóm cùng làm một việc trong 21 hay 30 ngày: cùng dậy sớm, cùng đọc sách, cùng đi bộ, mỗi ngày mỗi người đăng một tấm ảnh hoặc một dấu tích. Những nhóm này có thể rất vui, đặc biệt ở những tuần đầu. Chúng cũng là nơi mà việc so sánh len vào nhanh nhất, vì mọi người đứng cạnh nhau, cùng một việc, cùng một con số.

Hiểu rõ mình chia sẻ vì lý do gì giúp bạn chọn đúng cách chia sẻ. Nếu bạn cần cam kết, một người bạn thân là đủ. Nếu bạn cần cảm hứng, đọc cách người khác làm có khi tốt hơn đăng con số của mình. Nếu bạn chỉ muốn khoe một cột mốc đáng tự hào, cứ khoe, nhưng chỉ một lần cho cột mốc đó, không phải mỗi ngày.

Mặt được của việc chia sẻ

Có người nhắc. Một người bạn hỏi "hôm nay đi bộ chưa" vào lúc bạn sắp bỏ qua có thể là thứ làm bạn đứng dậy. Lời nhắc từ người thật thường có sức hơn thông báo trên điện thoại.

Học được cách làm của người khác. Xem người khác ghi chép thế nào, đặt mức tối thiểu ra sao, xử lý ngày bận bằng cách nào giúp bạn tìm ra cách hợp với mình nhanh hơn. Đây là phần chia sẻ có giá trị nhất, và nó nằm ở cách làm chứ không nằm ở con số.

Thấy mình không cô đơn khi lỡ. Trong một nhóm lành mạnh, khi ai đó kể "tuần này mình lỡ ba ngày", người khác thường đáp "mình cũng vậy". Biết người khác cũng có ngày lỡ làm cho việc quay lại nhẹ nhàng hơn.

Ghi nhận cột mốc. Chia sẻ khi đạt một mốc ý nghĩa, như đọc xong cuốn sách đầu tiên sau nhiều năm, đi bộ đủ ba tháng, là cách tự thưởng mà không tốn tiền. Niềm vui được chia ra thường lớn hơn.

Khi chia sẻ chuyển thành so sánh

Vấn đề bắt đầu khi bạn nhìn chuỗi của mình bên cạnh chuỗi của người khác và rút ra kết luận về bản thân. Người kia đã ngày thứ 200, mình mới ngày thứ 40. Người kia đọc 5 cuốn một tháng, mình đọc chưa xong một. Phép so này gần như luôn bất công, vì bạn đang đặt cả cuộc sống của mình cạnh một lát cắt rất mỏng của cuộc sống người khác.

Hoàn cảnh mỗi người khác nhau quá xa. Một sinh viên sống một mình có nhiều giờ trống hơn một người mẹ có con nhỏ đi làm ca. Một người làm việc tại nhà có thể đi bộ giữa giờ, người làm ở xưởng thì không. Và bạn không biết người kia có đánh dấu cho có, có bù ngày, có đổi mục tiêu hay không. Bạn chỉ thấy con số họ chọn đăng.

Nhóm có bảng thứ hạng hay danh sách "ai giữ chuỗi dài nhất" đẩy việc so sánh lên thành quy tắc. Người đứng đầu chịu áp lực giữ chỗ, người đứng cuối thấy xấu hổ và rời nhóm lặng lẽ. Những người cần nhóm nhất, tức người đang chật vật, lại là người bị đẩy ra đầu tiên. Vì vậy trang này giữ một nguyên tắc: theo dõi thói quen chỉ so mình với mình, hôm nay với tháng trước, không so với ai khác.

Dấu hiệu việc chia sẻ đang làm hại bạn

Những dấu hiệu dưới đây cho biết đã đến lúc chia sẻ ít đi hoặc đổi cách chia sẻ. Bạn không cần có hết; chỉ một hai dấu hiệu lặp lại nhiều tuần đã đáng để ý.

  • Bạn làm việc đó chủ yếu để có ảnh đăng, những ngày không định đăng thì không muốn làm.
  • Bạn thấy khó chịu, ghen tị hoặc tự ti khi xem chuỗi ngày của người khác.
  • Bạn chọn làm phần dễ trông đẹp trên ảnh thay vì phần mình thật sự cần.
  • Bạn ngại kể ngày lỡ với nhóm và bắt đầu đánh dấu bù để không bị hỏi.
  • Bạn kiểm tra lượt thích, bình luận nhiều lần sau mỗi lần đăng.
  • Bạn nghĩ đến việc rời nhóm vì sợ bị thấy mình tụt lại, chứ không phải vì không còn muốn làm.

Nếu nhận ra mình trong danh sách này, cách nhẹ nhất là tạm ngừng đăng một hai tuần nhưng vẫn theo dõi riêng. Sau hai tuần, bạn sẽ biết rõ hơn mình đang làm việc này cho ai.

Các cách chia sẻ và điều cần cẩn thận

Không có cách chia sẻ nào đúng cho mọi người. Bảng dưới giúp bạn cân lợi và rủi ro của từng cách.

Cách chia sẻLợiĐiều cần cẩn thận
Kể với một người bạn thânCó người nhắc, ít áp lực, dễ nói thật về ngày lỡChọn người hỏi han để giúp, không phải để chấm
Nhóm nhỏ vài người quenCó bạn đồng hành, học cách làm của nhauThống nhất không xếp hạng, không bêu người lỡ
Nhóm lớn trên mạng xã hộiNhiều cảm hứng, dễ tìm người cùng làmDễ so sánh, khó biết ai thật ai sửa, dễ lộ thông tin
Đăng công khai trên trang cá nhânGhi nhận cột mốc, tạo cam kếtNgười lạ thấy được thói quen, giờ giấc, nơi bạn hay đến
Không chia sẻ, theo dõi riêngHoàn toàn so mình với mình, không áp lựcKhông có ai nhắc, cần tự đặt ngày nhìn lại

Nhiều người kết hợp: theo dõi riêng mỗi ngày, chỉ kể với một người thân, và chỉ đăng công khai khi đạt cột mốc mình thấy đáng tự hào.

Chia sẻ mà vẫn giữ riêng tư

Dữ liệu thói quen nói về bạn nhiều hơn bạn nghĩ. Một ảnh chụp màn hình có thể lộ giờ bạn thức dậy, giờ đi ngủ, cân nặng, hay đường đi bộ quanh nhà. Trước mỗi lần đăng, đi qua các bước sau.

  1. Hỏi mình có cần đăng con số không. Thường chỉ cần một câu kể, ví dụ "xong tháng thứ hai đi bộ buổi sáng", là đủ.
  2. Nếu chụp màn hình, cắt bỏ phần có giờ giấc, vị trí, tên người khác và các số đo cơ thể.
  3. Không đăng ảnh đường đi bộ, chạy bộ có điểm bắt đầu ở gần nhà. Người lạ có thể đoán được nơi bạn ở và giờ bạn hay ra ngoài.
  4. Với cân nặng, giờ ngủ, chỉ số sức khoẻ: giữ riêng, hoặc chỉ chia sẻ với người thân, bác sĩ khi cần.
  5. Kiểm tra chế độ hiển thị của bài đăng và của nhóm: công khai, bạn bè hay chỉ thành viên.
  6. Không đăng thói quen của con, của người nhà khi họ chưa đồng ý, kể cả là bảng dán tủ lạnh dễ thương.

Một điểm hay bị quên là nhóm nhắn tin kín cũng không hoàn toàn kín. Ảnh trong nhóm có thể bị lưu, bị chuyển tiếp, và nhóm càng đông thì càng khó biết ai đang đọc. Với những gì bạn không muốn người lạ biết, coi như nhóm hơn mười người là nơi công khai.

Nếu bạn là người lập nhóm cùng theo dõi

Người lập nhóm có ảnh hưởng lớn đến việc nhóm giúp nhau hay so nhau. Luật đầu tiên nên rõ ràng ngay từ đầu: không có bảng thứ hạng, không có danh sách người giữ chuỗi dài nhất, không nêu tên người lỡ. Thay vào đó, mỗi người tự kể tiến bộ của mình so với chính mình tuần trước.

Khen sự quay lại hơn là khen chuỗi dài. Một người lỡ năm ngày rồi quay lại đăng bài đáng được chào đón hơn người giữ chuỗi không đứt, vì quay lại là phần khó nhất. Cho phép mỗi người chọn mức của riêng mình: trong nhóm đọc sách, người đọc mười phút và người đọc một giờ đều là thành viên như nhau.

Cuối cùng, hãy có một lối ra nhẹ nhàng. Nói rõ rằng ai muốn tạm nghỉ thì cứ nghỉ, không cần giải thích, và có thể quay lại bất cứ lúc nào. Nhóm mà người ta sợ rời đi thường là nhóm người ta sợ ở lại. Sau mỗi đợt ba mươi ngày, thay vì công bố ai giữ được bao nhiêu ngày, hãy mời mọi người kể một điều mình học được về bản thân: giờ nào trong ngày dễ làm nhất, điều gì hay làm mình lỡ. Nếu thấy một thành viên có vẻ căng thẳng kéo dài vì chuyện giữ chuỗi, hỏi han riêng thay vì nhắc trước cả nhóm, và nếu điều họ chia sẻ cho thấy họ đang gặp khó khăn tinh thần nặng hơn chuyện thói quen, khuyến khích họ tìm người có chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đăng chuỗi ngày theo dõi thói quen lên mạng xã hội không?

Tuỳ bạn đăng vì điều gì. Đăng một cột mốc đáng tự hào thì không sao. Nếu bạn thấy mình làm chủ yếu để có ảnh đăng, hoặc khó chịu khi xem chuỗi của người khác, nên chuyển sang theo dõi riêng một thời gian.

Vào nhóm cùng làm 30 ngày có giúp giữ thói quen không?

Có thể giúp, nhất là ở những tuần đầu khi có người nhắc và động viên. Nên chọn nhóm nhỏ, không xếp hạng, nơi người lỡ ngày vẫn được chào đón. Nhóm lớn có bảng thứ hạng dễ tạo áp lực hơn là giúp.

Thấy bạn bè giữ chuỗi dài hơn mình thì nên nghĩ thế nào?

Nhớ rằng bạn chỉ thấy con số họ chọn đăng, không thấy hoàn cảnh, mức họ đặt hay những ngày họ bù. Chỉ so mình hôm nay với mình tháng trước. Nếu việc xem chuỗi của người khác làm bạn thấy tệ, tạm ẩn những bài đó.

Đăng ảnh đường đi bộ có nguy hiểm không?

Ảnh đường đi bộ hoặc chạy bộ bắt đầu từ gần nhà có thể cho người lạ biết nơi bạn ở và giờ bạn hay ra ngoài. Nên cắt bỏ phần đầu và cuối đường đi, hoặc chỉ chia sẻ quãng đường bằng chữ.

Có nên đăng bảng thói quen của con lên mạng không?

Nên hỏi ý con trước, kể cả với trẻ nhỏ, và cân nhắc kỹ. Bảng thói quen cho thấy giờ giấc, nếp sinh hoạt của trẻ. Nếu muốn chia sẻ niềm vui, kể bằng lời mà không đăng ảnh bảng là cách an toàn hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138