DeuDan.comĐều Đặn
Công cụ đánh dấu: sổ, lịch, bảng tính, điện thoại

Lịch treo tường đánh dấu thói quen: chỗ treo, bút, ký hiệu cho nhiều thói quen

Dùng lịch treo tường để đánh dấu thói quen: chọn loại lịch, treo đúng chỗ mắt nhìn, đặt ký hiệu khi một ô có nhiều thói quen và xử lý tờ lịch cuối tháng.

Hand holding a marker beside a blank month grid taped on a kitchen fridge door in a Hue home, steam from a kettle, soft side light

Một tờ lịch tháng treo đúng chỗ và một cây bút buộc dây là công cụ theo dõi thói quen rẻ, bền và ít bị bỏ nhất. Lịch không cần sạc, không gửi thông báo, không đòi mật khẩu; mỗi lần đi qua bạn thấy ngay dải dấu tích đang dài ra hay đang đứt quãng. Chính sự hiển hiện đó khiến nhiều người giữ được nếp đánh dấu lâu hơn so với ứng dụng.

Nhưng lịch treo tường cũng có cái khó riêng: ô nhỏ, nhiều thói quen chồng lên nhau, ai trong nhà cũng đọc được, và cuối tháng phải lật sang trang mới. Bài này đi qua từng chuyện đó: chọn loại lịch, treo ở đâu, dùng bút gì, đặt ký hiệu ra sao cho hai ba thói quen trong cùng một ô, và làm gì với tờ lịch cũ.

Vì sao một tờ lịch trên tường vẫn hiệu quả

Điểm mạnh nhất của lịch treo tường là bạn không phải nhớ tới nó; nó tự đến với mắt bạn. Mỗi lần mở tủ lạnh, mỗi lần bật công tắc đèn, bạn thấy những ô đã đánh dấu và ô hôm nay còn trống. Ô trống đó là một lời nhắc lặng lẽ, không ồn ào như chuông báo, nhưng lặp lại nhiều lần trong ngày.

Điểm mạnh thứ hai là cả tháng nằm trong một cái nhìn. Trên điện thoại, bạn thường chỉ thấy hôm nay hoặc một tuần. Trên tờ lịch, ba mươi ô hiện ra cùng lúc, chỗ đều chỗ thưa thấy ngay mà không cần biểu đồ. Nhiều người chỉ nhờ nhìn tờ lịch mà nhận ra mình hay lỡ vào các ngày thứ Bảy, hay vào những ngày về muộn.

Điểm mạnh thứ ba là hành động đánh dấu có cảm giác thật. Cầm bút gạch một nét chéo lên ô ngày là một động tác nhỏ có điểm kết thúc rõ ràng, đánh dấu việc trong ngày đã xong. Nhiều người kể rằng chính khoảnh khắc này làm họ muốn giữ nếp, nhiều hơn mọi con số thống kê.

Đổi lại, lịch không đi theo bạn ra ngoài và không biết nhắc khi bạn quên. Vì thế lịch hợp nhất với những thói quen diễn ra ở nhà, vào một giờ khá cố định, như uống nước buổi sáng, đọc sách trước khi ngủ, tập giãn cơ buổi tối, nấu cơm ở nhà.

Chọn loại lịch và bút cho việc đánh dấu

Lịch bán sẵn thường để ghi lịch hẹn, không phải để đánh dấu thói quen. Khi chọn hoặc tự kẻ, để ý mấy điểm sau:

  • Một tháng một tờ: loại mỗi ngày một tờ xé không dùng được, vì bạn cần thấy cả tháng. Lịch bàn nhỏ cũng khó vì ô bé và hay bị che.
  • Ô ngày đủ rộng: mỗi ô nên rộng ít nhất bằng ngón tay cái để còn chỗ cho hai ba ký hiệu. Nếu lịch có sẵn quá chật, tự kẻ một bảng ba mươi mốt ô trên tờ giấy khổ lớn.
  • Nền trơn, ít hình: tranh ảnh to chiếm chỗ và làm dấu tích khó nhìn. Ưu tiên tờ lịch có nhiều khoảng trắng.
  • Bút dạ đầu vừa, màu đậm: bút bi quá mảnh, nhìn từ xa không thấy. Bút dạ mực nước dễ lem nếu tờ lịch dán gần bồn rửa; chọn loại mực không lem nước.
  • Buộc bút vào lịch: một sợi dây hoặc kẹp ngay cạnh tờ lịch. Lý do số một khiến người ta không đánh dấu là không tìm thấy bút.
  • Có chỗ ghi chú ở lề: một dải trắng bên cạnh để ghi quy ước ký hiệu và vài chữ nhắc như "tối thiểu: đọc hai trang".

Nếu nhà bạn có bảng từ hoặc bảng kính, có thể kẻ lưới tháng cố định bằng băng dính và dùng bút xoá được. Cách này tiết kiệm giấy, nhưng nhớ chụp ảnh bảng trước khi xoá cuối tháng, nếu không dữ liệu mất hẳn.

Treo ở đâu để mắt chạm đúng lúc

Cạnh nơi thói quen kết thúc. Quy tắc vàng là treo lịch ở chỗ bạn đứng ngay sau khi làm xong thói quen. Tập giãn cơ ở phòng khách thì treo ở phòng khách; uống nước buổi sáng ở bếp thì treo ở bếp. Bạn đánh dấu trong lúc việc còn nóng hổi, không phải nhớ để tối ghi.

Cửa tủ lạnh. Đây là vị trí phổ biến nhất vì ai cũng mở tủ lạnh nhiều lần mỗi ngày. Nhược điểm là khách đến nhà cũng nhìn thấy; thói quen riêng tư nên dùng ký hiệu thay vì ghi tên.

Mặt trong cửa phòng ngủ hoặc cửa tủ quần áo. Hợp với thói quen buổi sáng và buổi tối, như giờ đi ngủ, đọc sách, viết vài dòng nhật ký. Vị trí này kín đáo hơn tủ lạnh.

Cạnh bàn làm việc ở nhà. Hợp với thói quen học tập, luyện chữ, học từ vựng. Nên treo ngang tầm mắt khi ngồi, không treo sau lưng.

Tránh chỗ ẩm và chỗ nắng gắt. Cạnh bồn rửa hay cửa sổ hướng Tây, tờ lịch nhanh ố vàng, mực phai, dữ liệu cả tháng mờ dần. Ở các tỉnh miền Bắc vào mùa nồm, giấy treo tường còn dễ ẩm và quăn mép; một tấm bìa cứng phía sau giúp tờ lịch phẳng hơn.

Ký hiệu cho nhiều thói quen trong cùng một ô

Khi theo dõi hai đến bốn thói quen trên một tờ lịch, cần một quy ước để mỗi ô không thành một đống nét vẽ. Ba cách hay dùng:

Cách đặt ký hiệuLàm thế nàoHợp khi nào
Chia góc ôMỗi thói quen một góc cố định: góc trên trái là nước, góc trên phải là đọc sách, góc dưới là đi bộ. Làm xong thì chấm một chấm hoặc gạch vào đúng gócHai đến bốn thói quen, ô lịch đủ rộng
Mỗi thói quen một màuDùng ba cây bút ba màu, mỗi màu một thói quen, cùng đánh một dấu tích nhỏ trong ôNgười nhìn màu tốt, bút để cố định cạnh lịch
Chữ cái viết tắtViết chữ N cho nước, S cho sách, B cho đi bộ. Làm mức tối thiểu thì viết chữ thường, làm đủ thì viết chữ hoaMuốn phân biệt mức đủ và mức tối thiểu
Ký hiệu cho ngày lỡ có lý doMột vòng tròn rỗng cho ngày ốm, mũi tên cho ngày đi xa, để phân biệt với ô trống vì quênMuốn đọc lại trung thực cuối tháng

Dù chọn cách nào, viết quy ước ở lề tờ lịch ngay ngày đầu tháng. Sau ba tháng, chính bạn cũng sẽ quên màu xanh nghĩa là gì. Và giữ nguyên quy ước suốt cả tháng; đổi giữa chừng thì cuối tháng đếm rất rối.

Đánh dấu thế nào cho trung thực

Tờ lịch chỉ có giá trị khi dấu tích phản ánh đúng việc đã làm. Có ba thói quen nhỏ giữ cho dữ liệu sạch. Thứ nhất, đánh dấu trong ngày, càng gần lúc làm càng tốt. Đánh dấu bù vào hôm sau vẫn được, nhưng đánh bù cả tuần một lúc thì trí nhớ thường tô hồng.

Thứ hai, định nghĩa trước thế nào là "đã làm". Đọc sách là mở sách đọc ít nhất mười phút, hay là đọc xong một chương? Ghi định nghĩa ở lề lịch để những hôm mệt bạn không tự mặc cả. Nếu bạn có mức tối thiểu cho ngày bận, chẳng hạn chỉ đọc hai trang, hãy có ký hiệu riêng cho mức đó thay vì đánh dấu giống ngày đủ.

Thứ ba, đừng tô kín ô trống cho đẹp. Ô trống là thông tin: nó cho bạn biết hôm đó có chuyện gì khiến thói quen bị lỡ. Nếu muốn, ghi một chữ nhỏ như "về muộn", "con ốm" ngay trong ô. Những chữ nhỏ này giúp ích nhiều hơn cả một tháng toàn dấu tích, vì nó chỉ ra nơi cần điều chỉnh. Bàn sâu hơn về chuyện ngày lỡ và cách quay lại, bạn xem danh mục chuỗi ngày của trang.

Cuối tháng làm gì với tờ lịch cũ

Ngày cuối tháng là lúc dễ làm mất dữ liệu nhất, vì tờ lịch bị lật hoặc gỡ đi trong vội vàng. Một nghi thức năm phút giúp giữ lại những gì đáng giữ:

  1. Chụp ảnh tờ lịch trước khi lật, chụp thẳng, đủ sáng để đọc được các ký hiệu.
  2. Đếm số ô đã đánh dấu cho từng thói quen và ghi con số ở lề dưới của chính tờ lịch đó.
  3. Viết một dòng nhận xét: tháng này dễ ở đâu, khó ở đâu. Một dòng là đủ.
  4. Quyết định cho tháng sau: giữ nguyên, hạ mức tối thiểu, hay bớt một thói quen. Ghi quyết định vào lề tờ lịch mới.
  5. Cất tờ cũ vào một bìa hồ sơ hoặc bỏ đi sau khi đã chụp ảnh, tuỳ bạn thích giữ giấy hay không.

Phần đọc kỹ số liệu sau ba tháng, sáu tháng có danh mục riêng. Ở đây chỉ cần bạn không để mất dữ liệu trong lúc chuyển tờ. Ảnh chụp các tờ lịch xếp theo tháng trong một thư mục trên điện thoại đã là một kho dữ liệu đủ dùng cho hầu hết mọi người.

Một tờ lịch cho nhà nhiều người

Khi cả nhà cùng dùng một tờ lịch, việc đánh dấu dễ thành chuyện ai làm nhiều hơn ai. Đều Đặn không khuyến khích kiểu đó. Nếu mỗi người có thói quen riêng, cách gọn nhất là mỗi người một tờ, treo cạnh nhau, cùng khổ giấy và cùng cách đặt ký hiệu. Nhìn vào, ai cũng thấy tờ của mình, không cần đặt các dải dấu tích cạnh nhau để so.

Nếu là thói quen chung của cả nhà, như ăn tối cùng nhau, tắt ti vi lúc chín giờ, dọn phòng khách trước khi ngủ, thì một tờ chung là hợp lý, và mỗi ô chỉ cần một dấu cho cả nhà chứ không ghi tên người làm. Như vậy tờ lịch phản ánh nếp sinh hoạt của gia đình chứ không thành bảng chấm công.

Với trẻ nhỏ, có thể để con tự cầm bút đánh dấu hoặc dán hình, nhưng không chấm điểm, không đem tờ của anh ra so với tờ của em. Phần theo dõi thói quen cùng con có danh mục riêng với nhiều gợi ý cụ thể hơn.

Một chuyện tế nhị nữa là thói quen riêng của người lớn treo ở chỗ chung. Người chồng theo dõi việc bớt hút thuốc, người vợ theo dõi việc uống thuốc theo đơn: những dữ liệu này không nhất thiết cả nhà phải đọc. Hỏi ý người đó trước khi treo, và dùng ký hiệu trung tính nếu họ vẫn muốn để ở chỗ chung cho dễ nhớ.

Câu hỏi thường gặp

Lịch treo tường có hợp để theo dõi thói quen ngoài nhà không?

Không thật hợp, vì bạn chỉ đánh dấu được khi về nhà và dễ quên. Với thói quen ngoài nhà như đi bộ ở công viên hay học ở thư viện, bạn có thể đánh dấu ngay khi bước vào cửa, hoặc dùng điện thoại làm công cụ chính.

Một tờ lịch nên theo dõi tối đa bao nhiêu thói quen?

Với ô lịch cỡ thông thường, ba đến bốn thói quen là giới hạn hợp lý. Nhiều hơn, các ký hiệu chồng lên nhau và khó đọc. Nếu cần theo dõi nhiều hơn, hãy kẻ một bảng riêng có hàng cho từng thói quen thay vì dùng lịch.

Có nên treo lịch thói quen ở chỗ cả nhà nhìn thấy?

Với thói quen chung của cả nhà thì nên, vì nó tạo không khí cùng làm. Với thói quen riêng tư như uống thuốc, cân nặng hay chi tiêu, hãy dùng ký hiệu riêng hoặc treo ở chỗ kín đáo như mặt trong cửa tủ.

Dùng bút màu hay bút một màu tốt hơn?

Bút một màu đơn giản và không phụ thuộc vào việc để đủ bút. Bút nhiều màu dễ phân biệt thói quen hơn nhưng hay thất lạc một cây. Nếu dùng nhiều màu, buộc cả bộ bút cạnh lịch và ghi quy ước màu ở lề.

Quên đánh dấu vài ngày thì có nên đánh bù không?

Nếu bạn nhớ chắc chắn đã làm, đánh bù được, có thể thêm một chấm nhỏ để biết đó là dấu bù. Nếu không nhớ rõ, để trống. Một tờ lịch hơi thưa nhưng thật vẫn có giá trị hơn tờ lịch kín mà không đúng.

Lịch giấy bị ẩm mốc, mất chữ thì phải làm sao?

Hãy chụp ảnh tờ lịch mỗi tuần vào một ngày cố định, như tối Chủ nhật, để có bản lưu. Đồng thời dời lịch khỏi chỗ ẩm, dán lên tấm bìa cứng và dùng loại mực không lem nước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138