DeuDan.comĐều Đặn
Theo dõi đọc sách và học tập

Theo dõi đọc sách bằng số trang hay số phút: chọn đơn vị đo cho dấu tích mỗi ngày

Đếm trang, đếm phút hay chỉ đánh dấu có đọc: ưu nhược từng cách, cách định nghĩa "đã đọc", mức tối thiểu cho ngày bận và cách đọc lại sau bốn tuần.

Evening in a small apartment in Hà Nội, a woman seen from behind reading on a rattan chair, a blank paper notebook and pen resting on the armrest, warm lamp light

Nếu bạn đọc nhiều loại sách khác nhau, đếm số phút thường công bằng hơn đếm số trang; nếu bạn đang đọc một cuốn duy nhất và muốn biết bao giờ xong, số trang cho cảm giác tiến độ rõ hơn. Còn khi việc đọc mới chập chững, chỉ cần một dấu tích "có đọc" là đủ, chưa cần con số nào. Chọn đúng đơn vị đo quan trọng hơn bạn tưởng, vì đơn vị đo âm thầm quyết định bạn sẽ chọn sách gì và đọc theo cách nào.

Bài này đứng từ góc của người ghi chép: đo cái gì, ghi vào đâu, đặt ranh giới "đã đọc" ra sao, và đọc lại những dòng đã ghi thế nào sau một tháng. Phần lý do vì sao nên đọc sách, hay cách xoay xở thời gian để đọc, bạn có thể tìm ở nhiều nơi khác; ở đây chỉ bàn chuyện đánh dấu cho đều và cho thật.

Ba cách đo việc đọc và mỗi cách hợp với ai

Có ba đơn vị phổ biến để ghi việc đọc mỗi ngày. Không cách nào đúng tuyệt đối; mỗi cách đẩy hành vi của bạn theo một hướng hơi khác. Bảng dưới gói gọn ba cách để bạn chọn trước khi kẻ sổ.

Cách đoGhi thế nàoHợp vớiĐiểm cần để ý
Dấu tích có hoặc khôngMột ô mỗi ngày, đọc thì tíchNgười mới quay lại đọc, người bận, người không muốn nhìn con sốKhông biết đọc nhiều hay ít; dễ đọc hai dòng cho có dấu
Số trangGhi trang bắt đầu và trang kết thúcNgười đọc một cuốn mỗi lần, muốn thấy tiến độ tới trang cuốiSách khổ lớn chữ nhỏ và sách tranh lệch nhau rất xa; dễ chọn sách mỏng để số đẹp
Số phútGhi giờ mở sách và giờ gấp sách, hoặc ước theo khungNgười đọc nhiều thể loại, người đọc sách khó, người đọc sách nóiPhút ngồi chưa chắc là phút đọc; điện thoại bên cạnh làm phút "rỗng"

Một cách kết hợp hay gặp: lấy dấu tích làm chính, ghi số phút hoặc số trang ở góc ô chỉ khi muốn. Như vậy ngày nào cũng có thứ để ghi, còn con số là phần thêm chứ không phải điều kiện.

Dù chọn cách nào, giữ nguyên ít nhất bốn tuần trước khi đổi. Đổi đơn vị giữa chừng làm dữ liệu không so được với chính nó, và bạn mất đúng thứ mà việc theo dõi mang lại: nhìn lại được mình của tháng trước.

Khi nào đếm số trang là lựa chọn tốt

Bạn đang đọc dứt điểm một cuốn. Số trang cho bạn biết còn bao xa tới cuối sách. Một cuốn 320 trang, mỗi ngày 20 trang, thì khoảng 16 ngày xong (ví dụ giả định). Phép tính đơn giản này giúp nhiều người đi hết những cuốn mà trước đây họ bỏ ở giữa.

Các cuốn bạn đọc có khổ và mật độ chữ gần giống nhau. Tiểu thuyết khổ vừa, sách phổ thông cùng nhà sách, cùng cỡ chữ thì một trang hôm nay gần bằng một trang hôm qua. Khi đó so số trang giữa các tuần có ý nghĩa.

Bạn muốn một con số không cần đồng hồ. Ghi trang bắt đầu và trang kết thúc chỉ mất vài giây, không cần bấm giờ. Với người đọc trên xe buýt, trong giờ nghỉ trưa, ngắt quãng nhiều lần, đây là cách ghi nhẹ nhất.

Điều cần tránh. Đừng để số trang dụ bạn bỏ cuốn sách khó để chọn cuốn mỏng cho đẹp sổ. Nếu thấy mình bắt đầu né sách dày chỉ vì sợ tuần này "ít trang", đó là dấu hiệu nên chuyển sang đếm phút. Sách có tranh minh hoạ lớn, sách song ngữ, sách giáo trình nhiều bảng biểu cũng làm số trang mất ý nghĩa.

Khi nào đếm số phút công bằng hơn

Đếm phút hợp với người đọc lẫn lộn nhiều thứ: sáng đọc mười trang sách chuyên môn, tối đọc một chương truyện, cuối tuần nghe sách nói khi đi chợ. Ba loại này không cộng được bằng trang, nhưng cộng được bằng phút. Nó cũng công bằng với sách khó: hai mươi phút vật lộn với một chương triết học hay sách kỹ thuật vẫn được ghi đủ, dù chỉ qua được năm trang.

Cách ghi phút nhẹ nhất là chia khung thay vì bấm giờ chính xác: dưới 10 phút, 10 đến 20 phút, trên 20 phút. Bạn chỉ cần tích vào khung tương ứng. Người thích chính xác hơn thì ghi giờ mở sách và giờ gấp sách, rồi trừ ra. Đồng hồ hẹn giờ trên bếp hay trên điện thoại cũng được, miễn đặt điện thoại ở chế độ không làm phiền và úp xuống.

Điểm yếu của phút là phút ngồi chưa chắc là phút đọc. Mười lăm phút có điện thoại sáng lên ba lần thì thật ra chỉ còn bảy, tám phút đọc. Nếu bạn nhận ra điều này, đừng sửa số cho đẹp; ghi số thật và thêm một chữ "gián đoạn" bên cạnh. Sau vài tuần, những chữ đó tự cho bạn thấy giờ nào trong ngày đọc trọn hơn.

Với sách nói, nhiều người băn khoăn có nên tính không. Câu trả lời tuỳ bạn đặt mục đích gì: nếu mục đích là tiếp xúc với nội dung sách, cứ tính và đánh một ký hiệu riêng để phân biệt. Nếu mục đích là tập đọc chậm, đọc sâu bằng mắt, thì để sách nói sang cột khác cho dữ liệu không lẫn.

Định nghĩa "đã đọc" và mức tối thiểu cho ngày bận

Phần lớn sổ theo dõi đọc hỏng không phải vì người ghi lười, mà vì không ai định nghĩa thế nào là "đã đọc". Viết định nghĩa ra giấy, dán ở trang đầu sổ, theo các bước sau.

  1. Viết mức chuẩn: ví dụ "đọc ít nhất 20 phút" hoặc "đọc ít nhất 15 trang". Đây là mức của một ngày bình thường, không phải ngày rảnh nhất.
  2. Viết mức tối thiểu cho ngày bận: ví dụ "đọc một trang" hoặc "đọc 5 phút". Mức này phải nhỏ tới mức ngày tệ nhất vẫn làm được, kể cả khi về nhà lúc khuya.
  3. Quy định ký hiệu: mức chuẩn ghi dấu tích đầy, mức tối thiểu ghi dấu tích rỗng hoặc một chấm. Cả hai đều là ngày có đọc, nhưng nhìn sổ vẫn phân biệt được.
  4. Quy định cái gì không tính: đọc tin trên mạng, lướt bài đăng, đọc tài liệu công việc bắt buộc. Tuỳ mục tiêu, bạn có thể tính tài liệu chuyên môn, nhưng phải quyết từ đầu chứ không quyết theo từng ngày.
  5. Quy định giờ chốt: ngày được tính tới lúc đi ngủ hay tới nửa đêm. Người hay thức khuya cần điều này để khỏi phân vân dấu tích thuộc hôm nay hay hôm qua.
  6. Hẹn ngày xem lại định nghĩa, thường sau bốn tuần. Trước ngày đó không sửa, kể cả khi thấy mức chuẩn hơi cao.

Mức tối thiểu đôi khi bị chê là tự dối mình. Thực tế, mục đích của nó là giữ cho cuốn sách còn nằm trong ngày của bạn, để hôm sau mở ra không thấy lạ. Miễn là bạn ghi phân biệt mức tối thiểu với mức chuẩn, dữ liệu vẫn trung thực.

Ghi một dòng mỗi ngày trên sổ, lịch hay bảng tính

Công cụ nào cũng dùng được, miễn là ghi nhanh trong dưới một phút và nằm ở chỗ bạn thấy lúc gấp sách. Một vài cách bố trí cụ thể:

  • Sổ giấy: mỗi trang một tháng, cột trái là ngày, cột giữa là dấu tích, cột phải ghi tên sách viết tắt và số trang hoặc phút. Kẹp bút vào sổ và để sổ ngay chỗ để sách.
  • Lịch treo tường: dùng một màu bút riêng cho việc đọc, chỉ đánh dấu chứ không viết chữ. Hợp với người muốn thấy cả tháng trong một cái liếc.
  • Bảng tính: một dòng một ngày với các cột ngày, có đọc, số phút, số trang, tên sách, ghi chú. Bảng tính tự cộng tổng tuần và tổng tháng, đỡ phải tính tay.
  • Ứng dụng điện thoại: tiện khi đọc ở nhiều nơi, nhưng nên tắt bớt thông báo nhắc. Đọc kỹ ứng dụng lưu dữ liệu ở đâu, có cho xuất ra tệp không, có chia sẻ danh sách đọc công khai mặc định không.
  • Kẹp sách kiêm sổ: một tấm bìa cứng kẻ 31 ô, kẹp luôn trong cuốn đang đọc. Gấp sách là thấy ngay ô cần tích. Hết sách thì chuyển tấm bìa sang cuốn mới.

Điều quan trọng là chỉ chọn một nơi ghi chính. Ghi song song ở sổ và ở điện thoại thường dẫn tới hai bộ dữ liệu lệch nhau, và cuối tháng bạn không biết tin bộ nào.

Đọc lại sau bốn tuần: những dòng ghi nói gì

Sau bốn tuần, bạn có khoảng 28 dòng. Việc đầu tiên là đếm số ngày có đọc, không cần tính tổng trang hay tổng phút vội. Ví dụ giả định: 21 trên 28 ngày có dấu tích, trong đó 6 ngày chỉ đạt mức tối thiểu. Con số này chỉ dùng để so với chính bạn của tháng trước, không để so với ai khác.

Việc thứ hai là tìm quy luật theo thứ trong tuần. Nhiều người thấy ngày lỡ dồn vào cùng một thứ, ví dụ tối thứ Năm vì có lịch họp muộn, hay Chủ nhật vì về quê. Khi thấy quy luật, bạn sửa kế hoạch chứ không sửa bản thân: thứ Năm đặt mức tối thiểu sẵn, Chủ nhật mang sách theo hoặc chuyển sang sách nói.

Việc thứ ba là xem đơn vị đo có còn hợp. Nếu cột số trang cho thấy tuần nào đọc sách khó thì số rơi xuống thảm hại và bạn thấy nản, đó là lúc chuyển sang phút. Nếu cột phút cho thấy nhiều phút nhưng sách mãi không xong, có thể bạn cần thêm số trang để nhìn tiến độ.

Cuối cùng, đọc lại cột ghi chú. Một chữ "mệt", "đọc trên ghế đá công viên", "đọc trước khi ngủ, buồn ngủ" nói nhiều hơn mọi con số về chỗ nào, giờ nào việc đọc dễ trôi. Những ghi chú ngắn kiểu này là phần nhiều người bỏ qua, nhưng chính chúng giúp bạn điều chỉnh mà không phải đoán.

Khi việc đếm bắt đầu làm hỏng niềm vui đọc

Theo dõi là phương tiện, không phải mục đích. Có vài dấu hiệu cho thấy con số đang lấn át cuốn sách: bạn chọn sách theo độ mỏng, đọc lướt để đạt đủ trang, thấy bực khi một trang thơ chỉ có vài dòng, hoặc mở sách ra chỉ để có dấu tích rồi gấp lại ngay mà không nhớ đã đọc gì.

Gặp những dấu hiệu đó, bạn có thể hạ cấp cách đo: từ số trang xuống số phút, từ số phút xuống chỉ dấu tích. Hoặc tạm dừng ghi trong hai tuần và xem việc đọc tự nó còn giữ được không. Nhiều người thấy rằng sau vài tháng đánh dấu, việc đọc đã đủ tự nhiên để không cần sổ nữa; đó là kết quả tốt chứ không phải thất bại.

Cũng nên tránh đem số trang hay số cuốn ra so với bạn bè hay những danh sách đọc trên mạng. Mỗi người đọc sách khác nhau, với thời gian rảnh khác nhau, cho mục đích khác nhau. Dữ liệu trong sổ của bạn chỉ có nghĩa khi đặt cạnh dữ liệu cũ của chính bạn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên tính đọc sách điện tử và đọc trên điện thoại không?

Có, nếu đó là đọc sách thật chứ không phải lướt tin. Số trang trên sách điện tử thay đổi theo cỡ chữ nên khó so, vì vậy với sách điện tử thường dễ đếm theo phút hoặc theo phần trăm tiến độ mà thiết bị hiển thị.

Ngày đọc rất nhiều có được bù cho ngày không đọc không?

Không nên bù. Mỗi ô là một ngày; ngày đọc nhiều cứ ghi số lớn, ngày lỡ để trống. Bù qua lại làm mất thông tin về nhịp đọc, mà nhịp đều mới là thứ bạn đang theo dõi, không phải tổng số.

Mức chuẩn bao nhiêu phút là hợp lý?

Không có con số chung cho mọi người. Cách thực tế là lấy mức bạn làm được vào một ngày bình thường trong tuần vừa qua, rồi giữ bốn tuần. Nếu tháng đó gần như ngày nào cũng vượt, nâng lên một chút; nếu lỡ nhiều, hạ xuống.

Đọc lại sách cũ có tính vào sổ không?

Có. Đọc lại là đọc. Bạn có thể đánh thêm ký hiệu nhỏ như chữ "L" bên cạnh để biết đó là lần đọc lại, phòng khi sau này muốn xem mình đọc sách mới nhiều hay ít.

Có cần ghi cả giờ trong ngày lúc đọc không?

Không bắt buộc, nhưng ghi buổi sáng, trưa hay tối trong vài tuần đầu rất có ích. Khi đọc lại, bạn sẽ thấy buổi nào dấu tích đều nhất và có thể dời việc đọc về khung giờ đó.

Nghe sách nói có được ghi giống đọc sách giấy không?

Được, nhưng nên ghi ký hiệu riêng để dữ liệu không lẫn. Nếu mục tiêu của bạn là luyện đọc chậm và tập trung bằng mắt, hãy tách sách nói sang một cột khác để khi đọc lại không tự đánh lừa mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138