DeuDan.comĐều Đặn
Chuỗi ngày, ngày lỡ và quay lại

Bảng theo dõi thói quen dịp Tết: khoanh ngày nghỉ, giữ việc nhỏ và quay lại sau Tết

Tết là đợt nghỉ dài nhất năm và cũng là lúc bảng theo dõi trống nhiều nhất. Cách khoanh vùng ngày Tết, giữ một thói quen nhỏ và mở lại bảng sau Tết.

Family kitchen in a Ninh Binh village before Lunar New Year, a woman wrapping sticky rice cakes at a low table, small closed notebook on the windowsill, seen from behind

Với bảng theo dõi thói quen, cách xử lý Tết gọn nhất là khoanh trước một khoảng nghỉ có kế hoạch, giữ lại tối đa một thói quen rất nhỏ, và hẹn sẵn một ngày mở lại bảng sau Tết. Những ngày giáp Tết bận dọn nhà, sắm sửa, về quê; trong Tết thì thăm họ hàng, tiếp khách, ăn uống, giờ giấc đảo lộn. Kỳ vọng giữ nguyên mọi thói quen trong khoảng thời gian này là kỳ vọng không thực tế, và nó thường kết thúc bằng một bảng đầy ô trống cùng cảm giác năm mới đã bắt đầu không như ý.

Bài này chỉ bàn chuyện ghi chép: khoanh ngày Tết trên bảng ra sao, giữ thói quen nào và ghi thế nào, và quay lại bảng trong tuần đầu đi làm sau Tết. Mỗi gia đình đón Tết một kiểu, nên các mốc ngày trong bài là gợi ý để bạn điều chỉnh.

Tết khác mọi kỳ nghỉ khác ở điểm nào

Một chuyến du lịch thường ngắn và do bạn lên kế hoạch. Tết thì dài hơn, kéo từ khoảng hai mươi tháng Chạp đến sau mùng năm, có nơi đến tận rằm tháng Giêng, và phần lớn lịch trình do gia đình, họ hàng, phong tục quyết định. Bạn không chọn được giờ ngủ khi nhà có khách đến khuya, không chọn được bữa ăn khi mâm cỗ đã bày.

Tết còn kéo theo một đợt bận rộn trước đó. Tuần cuối năm âm lịch thường là tuần chạy việc ở cơ quan, tổng kết, dọn dẹp, mua sắm, và nhiều người đi đường xa về quê. Thói quen hay đứt ngay từ tuần này, trước cả khi Tết thật sự bắt đầu.

Cuối cùng, Tết mang một ý nghĩa tinh thần riêng: thời gian cho gia đình, cho nghỉ ngơi sau một năm làm việc. Cố gắng giữ đủ ô đánh dấu trong những ngày này đôi khi đi ngược với chính tinh thần đó. Một bảng theo dõi khôn ngoan là bảng biết lùi lại đúng lúc.

Khoanh vùng ngày Tết trên bảng trước khi nghỉ

Việc này nên làm khoảng một tuần trước khi nghỉ Tết, lúc bạn còn đủ bình tĩnh để nhìn lịch. Nó mất khoảng mười phút.

  1. Nhìn lịch nghỉ của cơ quan và lịch về quê của gia đình, xác định ngày đầu và ngày cuối của khoảng Tết với riêng bạn.
  2. Trên sổ hoặc lịch, kẻ một đường bao quanh khoảng ngày này và ghi một chữ ở trên: "Tết". Trên bảng tính, tô một màu nền nhạt cho cả khoảng.
  3. Với mỗi thói quen, quyết định một trong ba: tạm nghỉ hoàn toàn, giữ ở mức tối thiểu, hoặc giữ như thường. Phần lớn thói quen nên rơi vào nhóm thứ nhất.
  4. Với những thói quen tạm nghỉ, ghi ký hiệu nghỉ định trước cho cả khoảng Tết ngay bây giờ.
  5. Viết ngày mở lại bảng ở ô đầu tiên sau khoảng Tết, kèm danh sách thói quen sẽ quay lại trước.

Khi đã khoanh vùng xong, những ngày Tết không còn là ngày lỡ. Chúng là một quãng nghỉ có tên, có điểm đầu và điểm cuối, và bạn không phải nghĩ về bảng theo dõi nữa cho tới ngày đã hẹn.

Tuần giáp Tết: tuần dễ đứt nhất trong năm

Nhiều người chuẩn bị kỹ cho những ngày Tết mà quên mất tuần trước đó. Từ khoảng hai mươi ba tháng Chạp, công việc cuối năm dồn lại, nhà cửa cần dọn, chợ Tết đông, có người phải đi đường dài về quê. Buổi tối thường dành cho gói bánh, lau dọn, tất niên với đồng nghiệp hay bạn bè. Những khung giờ quen thuộc cho đọc sách hay đi bộ biến mất mà không ai để ý.

Vì vậy, khoảng khoanh vùng trên bảng nên tính cả tuần giáp Tết, nhưng với cách xử lý khác. Tuần này chưa phải tuần nghỉ, mà là tuần mức tối thiểu: mọi thói quen giữ lại đều hạ xuống phần nhỏ nhất, và bạn ghi nửa ô một cách thoải mái. Cách nhìn này giúp tránh cảm giác "đã đứt từ trước Tết rồi" khiến người ta buông cả bảng sớm hơn dự định.

Một mẹo nhỏ là ghi chú công việc chuẩn bị Tết ngay bên cạnh ô thói quen, như "dọn nhà", "gói bánh", "chợ hoa". Cuối tuần nhìn lại, bạn thấy những ngày đó không hề trống rỗng mà đầy những việc có ý nghĩa với gia đình. Bảng theo dõi khi ấy ghi nhận cả cuộc sống chứ không chỉ một danh sách thói quen.

Thói quen nào nên giữ trong Tết

Thói quen gần như không tốn thời gian. Uống một cốc nước khi vừa ngủ dậy, vươn vai năm phút, ghi một dòng nhật ký trước khi ngủ. Những việc này làm được ở bất cứ đâu, kể cả khi đang ở nhà người thân.

Thói quen đi cùng sinh hoạt Tết. Đi bộ là ví dụ điển hình: đi chúc Tết hàng xóm, đi chợ hoa, đi dạo quanh làng đã là vận động. Không cần đi bộ riêng; chỉ cần nhận ra và ghi nhận.

Thói quen theo chỉ định của bác sĩ. Uống thuốc đúng giờ, đo huyết áp hay đường huyết theo hướng dẫn: những việc này không nghỉ Tết. Bảng nhắc giờ uống thuốc là thói quen duy nhất nên giữ nguyên trạng thái như thường. Với người cao tuổi trong nhà, người thân có thể nhắc thay.

Thói quen bạn thực sự thích. Nếu đọc sách là niềm vui chứ không phải nhiệm vụ, Tết có khi lại là dịp đọc được nhiều hơn. Cứ giữ nếu thấy vui, và không ghi là thói quen bắt buộc.

Thói quen nên tạm nghỉ. Những việc cần thời gian riêng, không gian riêng hay sự đều đặn về giờ giấc: tập thể dục cường độ cao, học bài theo giáo trình, theo dõi chi tiêu chi li. Tết là lúc chi tiêu khác thường, theo dõi từng khoản dễ làm bạn căng thẳng không cần thiết.

Ăn uống, ngủ nghỉ trong Tết: theo dõi nhẹ hay không theo dõi

Nhiều người theo dõi việc bớt đồ ngọt, ăn rau hay giờ đi ngủ trong năm, và lo rằng Tết sẽ phá hết. Thực tế, ăn uống và giờ giấc trong Tết vốn khác thường với hầu hết mọi người. Cố giữ nguyên những thói quen này giữa mâm cỗ, bánh mứt và khách khứa thường chỉ tạo ra căng thẳng và những cuộc từ chối khó xử.

Lựa chọn hợp lý cho phần đông là tạm nghỉ theo dõi ăn uống trong khoảng Tết, hoặc chỉ ghi một câu cảm nhận cuối ngày như "ăn nhiều, hơi đầy bụng" thay vì đánh dấu đạt hay không đạt. Giờ ngủ cũng vậy: ghi lại nếu bạn tò mò, nhưng đừng coi những đêm thức khuya đón giao thừa là ngày lỡ.

Ngoại lệ là người có bệnh lý cần kiểm soát ăn uống, như tiểu đường, bệnh thận, tăng huyết áp, hoặc đang mang thai. Với những người này, những điều bác sĩ dặn vẫn áp dụng trong Tết, và nên hỏi trước bác sĩ hay nhân viên y tế về cách xoay xở với mâm cỗ. Bảng theo dõi khi ấy là công cụ hỗ trợ lời dặn đó, không phải thứ tự đặt ra quy tắc mới.

Ví dụ giả định: một bảng Tết khoanh vùng

Bảng dưới là ví dụ giả định về cách một người làm văn phòng ở Hải Phòng khoanh vùng Tết cho năm thói quen. Bạn có thể dùng làm khung rồi đổi theo nếp nhà mình.

Thói quenTrước Tết (tuần cuối năm)Trong Tết (khoảng nghỉ)Sau Tết (tuần đầu đi làm)
Uống một cốc nước khi dậyGiữGiữGiữ
Đi bộ ba mươi phútMức tối thiểu mười phútGhi nhận đi chúc Tết, đi chợ hoaMức tối thiểu, tăng dần
Đọc sách hai mươi trangMức tối thiểu năm trangKhông bắt buộc, đọc nếu thíchMức đầy đủ từ ngày thứ ba
Học từ vựng tiếng AnhTạm nghỉTạm nghỉQuay lại từ thứ Hai thứ hai sau Tết
Ghi chi tiêu hằng ngàyGiữ, gộp nhóm mua sắm TếtTạm nghỉ, ghi tổng khi vềGiữ như thường

Điểm đáng chú ý trong ví dụ là không phải thói quen nào cũng quay lại cùng một ngày. Mở lại dần từng thói quen giúp tuần đầu đi làm, vốn đã nhiều việc, không bị dồn thêm một danh sách dài những việc cá nhân.

Tuần đầu sau Tết: mở lại bảng từ từ

Ngày đi làm đầu tiên sau Tết thường còn không khí Tết: gặp đồng nghiệp chúc nhau, có nơi còn liên hoan đầu năm. Đừng chọn ngày này để mở lại toàn bộ bảng. Ngày đã hẹn mở lại, hãy chỉ quay lại một hai thói quen nhẹ nhất, ở mức tối thiểu.

Mỗi hai ba ngày, mở thêm một thói quen. Đến cuối tuần thứ hai, phần lớn bảng đã trở lại như trước Tết. Cách mở lần lượt này dễ chịu hơn nhiều so với việc sáng mùng tám nhìn bảy ô thói quen cùng chờ được lấp.

Đây cũng là thời điểm nhiều người đặt mục tiêu năm mới và muốn thêm thói quen mới vào bảng. Nên chờ khi những thói quen cũ đã ổn định trở lại rồi hẵng thêm, thường là sau tuần thứ hai. Thêm thói quen mới đúng lúc đang khôi phục thói quen cũ dễ làm cả hai cùng chập chờn.

Khi Tết kéo dài hơn dự tính

Có năm Tết của bạn kéo dài hơn kế hoạch: ở quê thêm mấy ngày, có việc gia đình, con nhỏ ốm sau chuyến đi xa. Ngày hẹn mở lại bảng đến mà bạn vẫn chưa sẵn sàng. Điều này hoàn toàn bình thường. Chỉ cần dời ngày hẹn, ghi ngày mới vào bảng, và kéo dài khoảng khoanh vùng thêm vài ô.

Điều nên tránh là để ngày hẹn trôi qua mà không ghi gì. Khi ngày hẹn qua đi lặng lẽ, khoảng nghỉ có kế hoạch biến thành khoảng bỏ dở không tên, và việc quay lại trở nên nặng nề hơn. Một dòng ghi "dời sang thứ Hai tuần sau" giữ cho bảng vẫn còn sống, kể cả khi chưa có dấu tích nào.

Nếu đến giữa tháng Giêng mà bảng vẫn chưa mở lại, có thể coi như bắt đầu một tháng mới: sang trang mới, chọn lại ít thói quen hơn, và làm như lần đầu. Khoảng nghỉ Tết vẫn nằm đó trên trang cũ, không cần xoá, không cần giải thích.

Câu hỏi thường gặp

Có nên cố giữ chuỗi ngày qua Tết không?

Thường là không nên. Tết là đợt nghỉ dài với lịch trình do gia đình và phong tục quyết định. Hãy khoanh vùng những ngày Tết là nghỉ có kế hoạch, theo quy ước đó chuỗi ngày không bị đứt, và bạn được thoải mái đón Tết.

Thói quen nào nên giữ trong những ngày Tết?

Những việc gần như không tốn thời gian như uống một cốc nước khi dậy, vươn vai vài phút, và những việc theo chỉ định của bác sĩ như uống thuốc đúng giờ. Phần lớn thói quen còn lại có thể tạm nghỉ.

Ăn uống trong Tết có nên theo dõi không?

Với đa số người, tạm nghỉ theo dõi ăn uống trong Tết là hợp lý, vì ăn uống ngày Tết vốn khác thường. Người có bệnh lý cần kiểm soát ăn uống hoặc đang mang thai thì vẫn theo lời dặn của bác sĩ trong những ngày này.

Sau Tết nên quay lại thói quen từ ngày nào?

Hẹn trước một ngày mở lại, thường không phải ngày đi làm đầu tiên. Quay lại từ từ, một hai thói quen nhẹ trước, rồi mở thêm mỗi hai ba ngày. Đến cuối tuần thứ hai, bảng thường đã trở lại như trước Tết.

Có nên thêm thói quen mới vào dịp đầu năm không?

Có thể, nhưng nên chờ những thói quen cũ ổn định trở lại sau Tết, khoảng hai tuần. Thêm thói quen mới đúng lúc đang khôi phục thói quen cũ dễ khiến cả hai cùng chập chờn.

Tết kéo dài hơn dự tính thì xử lý bảng thế nào?

Dời ngày hẹn mở lại và ghi ngày mới vào bảng. Điều quan trọng là có ghi, đừng để ngày hẹn trôi qua lặng lẽ. Nếu đến giữa tháng Giêng vẫn chưa mở lại, coi như bắt đầu một tháng mới với trang mới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138